Chào bạn. Mấy tuần nay từ lúc súng nổ căng thẳng ở khu vực Trung Đông, tôi thấy trong các hội nhóm đầu tư, anh em khóc ròng vì lỡ ôm vàng đu đỉnh.
Theo logic thông thường của sách giáo khoa, hễ có chiến tranh, giá dầu mỏ tăng sốc thì vàng phải phi mã lên mặt trăng để trú ẩn, đúng không? Nhìn lại năm 2022 hay xa hơn là 1979 mà xem, vàng đều dựng cột thẳng đứng. Thế nhưng thực tế phũ phàng từ cuối tháng 2 đến nay là gì? Vàng cắm đầu giảm tới 15%, mức rớt giá thậm chí còn thê thảm hơn cả thị trường chứng khoán.
Rất nhiều người đang hoang mang thuyết âm mưu rằng “nhà cái” đang thao túng ép giá. Nhưng ở thị trường này đủ lâu, bạn sẽ hiểu chẳng có thuyết âm mưu nào cả, tất cả chỉ là quy luật dòng tiền lạnh lùng. Để tôi bóc tách cho bạn 3 lý do vì sao vàng lại “xịt” ngay lúc dầu sôi lửa bỏng này:
Thứ nhất: Cuộc chơi của lợi suất thực
Bạn phải hiểu bản chất của vàng: Cầm một cục vàng trong tay, nó không đẻ ra cho bạn đồng lãi suất nào cả (không như cổ phiếu có cổ tức, trái phiếu có lợi tức).
Khi căng thẳng địa chính trị nổ ra, giá dầu tăng vọt, lạm phát chực chờ ngóc đầu lên lại. Lúc này, giới đầu tư thừa biết các ngân hàng trung ương sẽ phải neo lãi suất ở mức cao để dập lạm phát. Kéo theo đó, lợi suất của các loại trái phiếu chính phủ được bảo vệ khỏi lạm phát bật tăng mạnh mẽ. Dòng tiền thông minh nó rất thực dụng. Tội gì nó phải ôm một cục vàng “chết” không sinh lời, trong khi nó có thể ném tiền vào trái phiếu chính phủ rủi ro bằng không mà lãi suất lại đang ngon? Vàng mất sức hút là chuyện đương nhiên.
Thứ hai: Tay to kẹt tiền thì cũng phải chốt lời
Đám đông cứ nghĩ các ngân hàng trung ương gom vàng là để giữ khư khư muôn đời. Không hề! Họ gom vàng để đa dạng hóa dự trữ, phòng hờ rủi ro bị cấm vận tiền tệ. Nhưng khi giá vàng đã được đẩy lên quá cao trong vài năm qua, họ cũng biết chốt lời y như chúng ta thôi.
Vừa qua, khi tỷ giá nội tệ của nhiều quốc gia bị áp lực, hoặc chính phủ cần gấp một đống tiền mặt để bơm cho quốc phòng, họ lôi vàng ra bán. Hàng tỷ đô la vàng dự trữ được xả ra thị trường để thu tiền mặt về cứu tỷ giá và cân đối ngân sách. Lực xả từ các “cá mập” [quản lý dự trữ ngoại hối] này dư sức đè bẹp lực mua lẻ tẻ của đám đông.
Thứ ba: Vàng đang bị “meme hóa”
Đây mới là cái tát đau nhất cho những ai tôn thờ vàng là kênh trú ẩn an toàn tuyệt đối. Vàng dạo gần đây đánh khét không khác gì thị trường tiền điện tử.
Giai đoạn trước, giá vàng được thổi lên hơn 60% phần lớn là do dòng tiền đầu cơ từ các quỹ ETF. Đám đông fomo nhảy vào đẩy giá lên. Và bây giờ, khi bong bóng căng, cộng thêm việc nhiều tay to bị thua lỗ ở các tài sản khác (như chứng khoán), họ bắt buộc phải bán vàng ra để gồng lỗ, bù đắp thanh khoản (margin call). Lực bán tháo cộng hưởng từ [dòng tiền đầu cơ ETF] này làm giá vàng trượt dốc không phanh. Khi dân đầu cơ lướt sóng lấn át những nhà đầu tư giá trị, vàng không còn là cái hầm trú ẩn yên bình nữa đâu.
Kết lại:
Nói như vậy không có nghĩa là vàng đã hết thời. Giá trị cốt lõi ngàn năm nay của vàng không phải là để chống lại chiến tranh, mà là bảo hiểm chống lại sự mất giá của tiền giấy. Giữa lúc các chính phủ đang nợ đầm đìa và sẵn sàng in thêm tiền để chi tiêu, vàng sớm muộn gì cũng sẽ lấy lại vị thế của nó.
Nhưng đó là câu chuyện của dài hạn. Còn trong ngắn hạn, khi đám đông đầu cơ vẫn đang xéo lên nhau mà chạy, thì việc thò tay vào bắt đáy lúc này chẳng khác nào đưa tay hứng dao rơi. Cứ đứng ngoài uống trà, đợi dòng tiền đầu cơ bị “thanh lọc” sạch sẽ rồi tính tiếp bạn nhé!
